Verdieping Vroegsignalering: niet terugzakken in het oude gedrag

Gemeenten zijn wettelijk verplicht om via vroegsignalering sneller hulp te bieden aan inwoners met financiële problemen. In dit proces ontwikkelt PLANgroep zich als de deskundige op het gebied van vroegsignalering.

Sinds de wettelijke verplichting voor gemeenten moet er structurele gegevensuitwisseling over betalingsachterstanden plaatsvinden tussen allerlei partijen, zoals energiebedrijven, woningcorporaties, waterleveranciers en zorgverzekeraars. PLANgroep wordt vaak ingeschakeld om dit proces op te zetten en deze partijen actief te verbinden. Volgens projectmanager Gerard van der Steen kost alleen de opstart al diverse maanden: “Je moet op zoveel verschillende facetten zaken regelen en afstemmen, waarvan een groot deel ook nog beleidsmatig is. Naast het vaststellen van de budgetten gaat bijvoorbeeld ook veel tijd zitten in de afwegingskaders voor vroegsignalering. Gemeenten moeten namelijk bij elke melding actie ondernemen, maar welke acties passen bij de beschikbare bezetting binnen deze gemeente?”

Wat doet PLANgroep?
Een projectmanager van PLANgroep ondersteunt
gemeenten bij de implementatie en opstart van vroegsignalering, zodat mensen met schulden in een vroeg stadium geholpen kunnen worden. Op basis van jarenlange praktijkervaring bij ruim vijftig gemeenten ondersteunt PLANgroep bij het organiseren van (start)bijeenkomsten en het maken van projectplannen en convenanten. Op deze manier helpt PLANgroep gemeenten de invulling van vroegsignalering zo effectief mogelijk in te richten.

 

Project Vroegsignalering schulden landt in Nederland
In de afgelopen jaren is PLANgroep doorgegroeid naar deskundige op het gebied van vroegsignalering. Zo was PLANgroep één van de initiatiefnemers/partners van het, door het ministerie van SZW gesubsidieerde, project Vroegsignalering schulden landt in Nederland. Dit project richtte zich op kennisdeling, doorontwikkeling, inbedding en monitoring van vroegsignalering in heel Nederland en heeft bijgedragen aan het bereiken en motiveren van moeilijk bereikbare groepen mensen met financiële problemen. “Het project heeft vroegsignalering in Nederland op de kaart gezet”, stelt projectmanager Irith de Vreede. “Ook krijgen andere gemeenten door de uitkomsten en het delen van tips en ervaring voldoende informatie en begeleiding om aan de slag te gaan met hun eigen aanpak.”

 

Scheef beeld
Volgens Irith is het dan ook een goede vervolgstap dat vroegsignalering verplicht is geworden voor gemeenten, maar ze waarschuwt wel dat de resultaten in de eerste jaren een scheef beeld gaan geven. Irith: “Waar voorheen voornamelijk op meervoudige signalen werd gehandeld door gemeenten, gaat het nu ook op basis van enkelvoudige signalen. Daarmee is de kans op een positief resultaat een stuk kleiner, oftewel dat je in contact komt met de inwoner en dat ook echt hulp aangeboden kan worden. Hierdoor lijken de resultaten in het eerste jaar tegen te vallen, terwijl we nog volop in ontwikkeling zijn.”

Outreachend werken
Dezelfde waarschuwing geldt ook voor de nieuwste pilot, waarbij een klein aantal gemeenten betalingsachterstanden bij hypotheken en gemeentelijke belastingen gebruikt als extra signalen om hulp aan te bieden. “We moeten ervoor waken dat deze aanpak zijn doel niet voorbijschiet”, stelt projectleider Jolanda van Scharenburg. “Vroegsignalering moet outreachend werken, maar dat kan niet als je op alle signalen actie moet ondernemen. Bij beperkte bezetting kiezen gemeenten op een gegeven moment uit nood toch voor het sturen van een brief. En uit ervaring blijkt dat deze aanpak niet goed werkt bij vroegsignalering.”

Verdieping Vroegsignalering
Om vroegsignalering landelijk verder te ontwikkelen, heeft PLANgroep recentelijk het project Vroegsignalering de volgende stap opgestart. Het gaat hierbij om extra evaluaties bij gemeenten, bijvoorbeeld om te kijken of de afwegingskaders het juiste effect hebben. Jolanda legt verder uit: “De meeste gemeenten zijn al enige tijd actief bezig met vroegsignalering. Het is nu tijd voor een verdieping en verdere afstemming. PLANgroep kan worden ingezet voor een evaluatie van het proces. Daarnaast bieden wij een plan van aanpak voor het vervolg van vroegsignalering gericht op de eigen cultuur van de betreffende gemeente.” Inmiddels hebben diverse gemeenten de hulp van PLANgroep voor deze verdieping ingeschakeld. PLANgroep bouwt op deze manier naar eigen zeggen verder door naar de rol van deskundige in het proces.

https://www.plangroep.nl/nieuws/landelijke-aanpak-vroegsignalering-nabij/